Keşkül-ü Fukara Nedir?

Keşkül-ü Fukara

Keşkül-ü Fukara, Osmanlı mutfağından günümüze ulaşan geleneksel sütlü tatlılardan biridir. Badem, süt ve pirinç unu kullanılarak hazırlanan bu tatlı, hafif yapısı ve kendine özgü aromasıyla Türk mutfağının en özel tatlıları arasında kabul edilmektedir. Günümüzde kısaca “Keşkül” adıyla da bilinmektedir.

Keşkül-ü Fukara, kıvamlı sütlü yapısı ve üzerinin genellikle Antep fıstığı, Hindistan cevizi veya badem ile süslenmesiyle tanınmaktadır. Osmanlı döneminde özellikle saray mutfağında ve tekkelerde hazırlanan tatlılardan biri olmuştur.

Etimoloji

“Keşkül” kelimesi Farsça kökenli olup, dervişlerin yiyecek toplamak için kullandıkları kase anlamına gelmektedir. “Fukara” ise Arapça kökenli olup “fakirler” anlamına gelmektedir.

“Keşkül-ü Fukara” ifadesi genel olarak “fakirlerin keşkülü” anlamında kullanılmaktadır. Rivayetlere göre dervişler ellerindeki keşküllerle topladıkları malzemeleri bir araya getirerek bu tatlıyı hazırlamaktaydı.

Zamanla tatlı Osmanlı mutfağında yaygınlaşmış ve saray sofralarında da yer almaya başlamıştır.

Tarihçe

Keşkül-ü Fukara’nın tarihi Osmanlı dönemine kadar uzanmaktadır. Özellikle tekke kültürüyle ilişkilendirilen tatlı, daha sonra saray mutfağında geliştirilerek yaygın hâle gelmiştir.

Osmanlı döneminde bademli sütlü tatlılar oldukça değerli kabul edilmekteydi. Keşkül de bu tatlılar arasında önemli bir yere sahipti. Hafif yapısı nedeniyle özellikle yaz aylarında ve büyük davet sofralarında tercih edilmekteydi.

Zaman içerisinde Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılan keşkül, günümüzde Türk mutfağının klasik sütlü tatlılarından biri olarak kabul edilmektedir.

Osmanlı Mutfağında Keşkül-ü Fukara

Osmanlı mutfağında keşkül, zarif sunumu ve hafif yapısı nedeniyle özel sofralarda sıkça yer almaktaydı. Saray mutfağında hazırlanan tariflerde badem kullanımı önemli bir unsur olarak görülmekteydi.

Keşkül özellikle:

• Saray davetlerinde
• Ramazan sofralarında
• Tekke mutfağında
• Bayramlarda
• Özel misafir sofralarında

hazırlanmaktaydı.

Bazı Osmanlı tariflerinde gül suyu veya vanilya benzeri aromaların da kullanıldığı belirtilmektedir.

Yapımı

Keşkül-ü Fukara yapımında süt, şeker, pirinç unu ve öğütülmüş badem kullanılmaktadır. Malzemeler karıştırılarak kıvam alıncaya kadar pişirilir.

Tatlı hazır olduktan sonra kaselere paylaştırılır ve soğumaya bırakılır. Servis sırasında üzerine:

• Antep fıstığı
• Hindistan cevizi
• Badem
• Tarçın
• File fındık

eklenebilmektedir.

Bazı modern tariflerde vanilya veya krema da kullanılabilmektedir.

Çeşitleri

Keşkül farklı tariflerle hazırlanabilmektedir. En yaygın keşkül çeşitleri şunlardır:

• Klasik keşkül
• Bademli keşkül
• Hindistan cevizli keşkül
• Damla sakızlı keşkül
• Vanilyalı keşkül

Bazı tariflerde fındık veya ceviz de kullanılabilmektedir.

Kültürel Önemi

Keşkül-ü Fukara, Osmanlı sütlü tatlı kültürünün önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Hafif yapısı nedeniyle özellikle iftar sofralarında ve yaz aylarında sıkça tercih edilmektedir.

Günümüzde Türkiye’nin birçok bölgesinde yapılan keşkül, geleneksel Türk tatlıları arasında önemli yerini korumaktadır.

Ayrıca Bakınız

• Osmanlı mutfağı
• Sütlü tatlılar
• Muhallebi
• Güllaç
• Kazandibi