Güllaç Nedir?

Güllaç

Güllaç, süt, şeker ve özel güllaç yaprakları kullanılarak hazırlanan geleneksel bir Türk tatlısıdır. Hafif yapısı ve sütlü tatlı kategorisinde yer alması nedeniyle özellikle Ramazan ayında en çok tüketilen tatlılardan biri olarak bilinmektedir. Osmanlı mutfağından günümüze ulaşan güllaç, Türk tatlı kültürünün önemli parçalarından biri olarak kabul edilmektedir.

Güllaç yapımında ince nişastalı güllaç yaprakları kullanılır. Yapraklar sütlü karışımla yumuşatılır ve kat kat dizilerek hazırlanır. İç kısmında genellikle ceviz veya fındık kullanılmaktadır. Servis sırasında üzerine nar, Antep fıstığı veya kiraz gibi malzemeler eklenebilmektedir.

Etimoloji

“Güllaç” kelimesinin, eski dönemlerde kullanılan “güllü aş” ifadesinden türediği düşünülmektedir. Zamanla halk arasında söyleniş değişerek “güllaç” hâlini almıştır.

Bazı kaynaklarda tatlının ilk dönemlerde gül suyu ile hazırlanması nedeniyle bu ismin ortaya çıktığı ifade edilmektedir.

Tarihçe

Güllaç tatlısının kökeni Osmanlı İmparatorluğu dönemine dayanmaktadır. Rivayetlere göre nişasta bazlı ince yufkaların tesadüfen keşfedilmesiyle ortaya çıkmıştır. Daha sonra saray mutfağında geliştirilerek bugünkü formuna ulaşmıştır.

Osmanlı saray mutfağında güllaç özellikle Ramazan sofralarının vazgeçilmez tatlılarından biri olarak hazırlanıyordu. Hafif ve sütlü yapısı nedeniyle iftar sonrasında tercih edilen tatlılar arasında yer almaktaydı.

Zamanla Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılan güllaç, günümüzde Türkiye’nin en popüler Ramazan tatlılarından biri hâline gelmiştir.

Osmanlı Mutfağında Güllaç

Osmanlı döneminde güllaç, saray mutfağında özenle hazırlanan sütlü tatlılardan biri olarak bilinmekteydi. Özellikle yaz aylarında ve Ramazan dönemlerinde hafif yapısı nedeniyle tercih edilmekteydi.

Güllaç özellikle:

• Ramazan ayında
• İftar sofralarında
• Saray davetlerinde
• Özel günlerde
• Bayram sofralarında

sıkça tüketilmekteydi.

Osmanlı mutfağında bazı tariflerde güllaç yaprakları gül suyu ile aromalandırılmaktaydı.

Yapımı

Güllaç yapımında ilk olarak süt ve şeker karıştırılarak ısıtılır. Daha sonra güllaç yaprakları bu sütlü karışım ile yumuşatılır ve tepsiye kat kat dizilir.

Katmanların arasına ceviz veya fındık eklenebilir. Tatlı hazırlandıktan sonra buzdolabında dinlendirilir ve soğuk şekilde servis edilir.

Servis sırasında üzerine:

• Nar taneleri
• Antep fıstığı
• Ceviz
• Kiraz
• Hindistan cevizi

eklenebilmektedir.

Çeşitleri

Güllaç farklı tariflerle hazırlanabilmektedir. Yaygın güllaç çeşitleri şunlardır:

• Klasik güllaç
• Cevizli güllaç
• Fındıklı güllaç
• Çikolatalı güllaç
• Meyveli güllaç
• Gül sulu güllaç

Bazı modern tariflerde kaymak veya dondurma da kullanılabilmektedir.

Kültürel Önemi

Güllaç, Türk mutfağının en önemli Ramazan tatlılarından biri olarak kabul edilmektedir. Hafif yapısı nedeniyle özellikle iftar sonrasında tercih edilmektedir.

Günümüzde yalnızca Türkiye’de değil, Osmanlı mutfağından etkilenen farklı bölgelerde de bilinmektedir. Geleneksel Türk tatlı kültürünün önemli temsilcilerinden biri olarak görülmektedir.

Ayrıca Bakınız

• Osmanlı mutfağı
• Ramazan tatlıları
• Sütlü tatlılar
• Baklava
• Kazandibi